120 lat bijącego zegara wieżowego na komendzie w Kolbuszowej

Zegar ma 120 lat

Na budynku Komendy Powiatowej Policji w Kolbuszowej znajduje się zabytkowy zegar wieżowy wykonany w 1906 roku w Krośnieńskiej Fabryce Zegarów Wieżowych im. Michała Mięsowicza. Jego historię udało się odtworzyć dzięki dokumentom udostępnionym przez krośnieńskie Muzeum Rzemiosła.

Losy i lokalizacje

Zegar powstał na zamówienie Towarzystwa Zaliczkowego w Kolbuszowej (dziś siedziba Banku Spółdzielczego). Po upadku tej instytucji w 1938 roku przeniesiono go do budynku ratusza. Najstarsze fotografie pochodzą z widokówki z 1906 roku, opisanej w książce Andrzeja Wesołowskiego "Kolbuszowskie pocztówki".

„kasa bije na komendzie”

Stan techniczny i prace konserwatorskie

Zegar był trzykrotnie remontowany i po przywróceniu mechanizmu sygnalizacyjnego jego dźwięk rozbrzmiewa co kwadrans i co godzinę. Aby utrzymać ciągłość pracy, mechanizm na poddaszu regularnie, co kilka godzin, nakręca pracownik jednostki. Tykanie jest słyszalne w całym budynku. W odtworzeniu historii pomógł Gerard Zając z krośnieńskiego Muzeum Rzemiosła, który udostępnił dokumenty potwierdzające pochodzenie czasomierza.

Budowa i parametry

Specjaliści zajmujący się renowacją historycznych zegarów, Michał Olejniak i Rafał Pikuła, ustalili parametry urządzenia i opracowali tablicę informacyjną przy wejściu do budynku. Zegar to konstrukcja średniej wielkości wyposażona w trzy mechanizmy:

• centralny mechanizm chodu,
• mechanizm bicia godzin (po lewej stronie),
• mechanizm bicia kwadransów (po prawej stronie).

Mechanizmy bicia wykonano w technologii zapadkowej typu schwarzwaldzkiego. Sygnalizacja czasu odbywa się przez dwa dzwony kloszowe umieszczone na szczycie dachu. Mechanizm chodu posiada wychwyt nożycowy konstrukcji Johanna Mannhardta, zegar ma wahadło sekundowe, a napęd przekazywany jest liniowo z wykorzystaniem ciężarów.

Tradycja i warsztat

Michał Mięsowicz zdobywał doświadczenie w fabryce Emila Schauera w Wiedniu, a jego czasomierze były wzorowane na rozwiązaniach południowoniemieckich, co wpływało na oryginalne wykończenie każdego egzemplarza. Dzięki pracy konserwatorów i dokumentom źródłowym zabytkowy zegar wciąż przypomina o lokalnej historii i rzemieślniczej tradycji.