Polscy kierowcy: wzorowi pod względem trzeźwości, ale z ciężką nogą

Polska w europejskiej czołówce trzeźwości kierowców, ale z niepokojącym wynikiem prędkości w miastach – tak w skrócie można podsumować najnowszy raport Instytutu Transportu Samochodowego. Podczas gdy aż 99,8% z nas jest trzeźwych gdy siada za kierownicę, a 97,2% pamięta o pasach, to zaledwie co piąty kierowca (21,1%) respektuje limity prędkości w obszarze zabudowanym. Eksperci ITS zwracają uwagę, że polskie drogi to miejsce znaczących postępów w zakresie bezpieczeństwa, ale wciąż pełne paradoksów.

Najważniejsze wnioski z raportu ITS dla Polski:

Nadmierna prędkość: To najsłabszy punkt polskich kierowców. Jedynie 39,2% pojazdów porusza się zgodnie z przepisami. Sytuacja jest niepokojąca szczególnie w obszarach zabudowanych, gdzie limity prędkości respektuje zaledwie co piąty kierowca (21,1%). Na tle Europy Polska wyróżnia się też najwyższymi średnimi prędkościami na autostradach (135 km/h) i drogach ekspresowych (128 km/h).

Jeździmy trzeźwi: Polska może pochwalić się za to jednym z najlepszych wyników w Unii Europejskiej pod względem trzeźwości kierowców samochodów osobowych. Aż 99,8% badanych prowadziło auto bez alkoholu w organizmie, co plasuje nas w ścisłej europejskiej czołówce.

Pasy bezpieczeństwa: Wskaźnik stosowania pasów w samochodach osobowych wzrósł do poziomu 97,2%. Jednak eksperci ITS zwracają uwagę na problem z przewożeniem dzieci – choć 95,8% z nich podróżuje w fotelikach, to szczegółowe inspekcje wykazały, że tylko 83,6% jest zapiętych prawidłowo.

Telefon w ręku kierowcy: Rośnie świadomość zagrożeń związanych z rozproszeniem uwagi. Obecnie 97,1% kierowców nie korzysta z telefonu trzymanego w ręku podczas jazdy, co stanowi poprawę o 1,5 punktu procentowego względem poprzednich lat. Najgorzej w tym zestawieniu wypada transport ciężki, gdzie wskaźnik ten spada do 93,4%.

Rowerzyści i kaski: Choć widać poprawę (wzrost z 21,4% do 25,2%), to kaski wciąż zakłada tylko co czwarty rowerzysta. W grupie dzieci (0-14 lat) wskaźnik ten jest znacznie wyższy i wynosi 51,3%.

Komentarze eksperckie:

Maria Dąbrowska-Loranc, Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS:

Wyniki projektu Trendline wykazują, że polscy kierowcy przeszli długą drogę w budowaniu prawidłowych zachowań. Niemal powszechne zapinanie pasów i marginalny odsetek osób prowadzących pod wpływem alkoholu to sukcesy, z których możemy być dumni. Niestety, wciąż nie potrafimy zdjąć nogi z gazu. Fakt, że w obszarach zabudowanych tylko 21% wszystkich kierowców przestrzega ograniczeń, to jasny sygnał, że nadzór nad prędkością powinien zostać zintensyfikowany.

Anna Zielińska, Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS:

Polacy coraz rzadziej sięgają po telefon trzymany w ręku, co jest efektem zarówno edukacji, jak i zaostrzenia kar. Jednak jako badacze widzimy nowe wyzwania – korzystanie z rozbudowanych systemów multimedialnych w samych pojazdach, co również drastycznie odciąga wzrok od drogi i będzie wymagało dalszych analiz w nadchodzącym projekcie Trendline+.

Dagmara Jankowska-Karpa, Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS:

Porównania międzynarodowe przeprowadzone w ramach projektu Trendline pokazują Polskę jako kraj kontrastów. Z jednej strony jesteśmy unijnym liderem pod względem trzeźwości za kierownicą – nasz wskaźnik 99,8% jest jednym z najwyższych w Europie, co przy restrykcyjnych limitach w Polsce świadczy o dużej dojrzałości społeczeństwa w tym obszarze. Z drugiej strony, wyniki dotyczące prędkości w miastach stawiają nas w  niekorzystnym świetle. Podczas gdy w innych badanych krajach limity w obszarach zabudowanych respektuje od 31% do 76% kierowców samochodów osobowych, w Polsce robi to zaledwie 23%. To pokazuje, że o ile jesteśmy na dobrej drodze, żeby skutecznie wyeliminować  spożywanie alkoholu wśród kierowców, o tyle nadmierna prędkość wciąż pozostaje naszą największą barierą w osiągnięciu celu wizji zero.

Przemysław Skoczyński, Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ITS:

W kwestii bezpieczeństwa dzieci mamy do czynienia z pewnym paradoksem. Rodzice są przekonani, że dbają o bezpieczeństwo, bo kupują fotelik, ale co szóste dziecko i tak jest narażone na urazy z powodu błędów montażowych lub złego zapięcia bądź wyregulowania pasów. Nasze inspekcje wykazały, że wraz z wiekiem dziecka dbałość o te detale maleje, a u nastolatków wskaźnik prawidłowego zabezpieczenia drastycznie spada. To obszar, który wymaga nie tyle karania, co edukacji opiekunów w zakresie zasad rzetelnego montażu urządzeń zabezpieczających dzieci.

O projekcie Trendline:

„Europejskie badania w celu wyznaczenia wskaźników efektywności działań w obszarze bezpieczeństwa ruchu drogowego” w ramach projektu Trendline (realizowanego w latach 2022-2025 i będącego kontynuacją projektu Baseline) to największe przedsięwzięcie analityczne w obszarze BRD, realizowane przez konsorcjum partnerów z 25 państw członkowskich UE. Celem projektu jest ujednolicenie procesu zbierania danych i monitorowanie skuteczności działań podejmowanych na rzecz poprawy bezpieczeństwa drogowego w całej Europie.

Link do pełnego raportu:
https://obserwatoriumbrd.pl/wp-content/uploads/2026/03/Trendline_podsumowanie_badan-w-Polsce.pdf